Cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng trên hoạt động sản xuất kinh doanh và xuất khẩu của tất cả các ngành kể từ giữa năm 2008 đến nay. Tình trạng thất nghiệp, thắt chặt chi tiêu và tín dụng đã làm cho sức mua tại hầu hết các thị trường nhập khẩu lớn của ngành dệt may như Mỹ, EU, Nhật... bị sụt giảm nghiêm trọng. Nỗ lực cạnh tranh với các nước xuất khẩu để dành lấy phần thị trường đang bị co hẹp, đồng thời đẩy mạnh việc chiếm lĩnh thị trường nội địa là chiến lược hành động mà hầu hết các doanh nghiệp của ngành dệt may nước ta đã thực hiện và cơ bản đã thành công trong giai đoạn vừa qua.
Kim ngạch xuất khẩu dệt may sang các thị trường chính
Đơn vị: Triệu USD
Tại thị trường Hoa Kỳ - thị trường chiếm đến trên 55% kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may – các doanh nghiệp đã cố gắng chia sẻ và đồng hành cùng các nhà nhập khẩu trong việc xác định lại cơ cấu giá cả hợp lý trên cơ sở vẫn giữ vững chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Nhờ đó trong năm 2008, hàng dệt may Việt Nam đã đạt kim ngạch vào Hoa Kỳ trên 5.1 tỉ USD, tăng 15% so với năm trước. Trong 9 tháng đầu năm 2009, thị trường nhập khẩu hàng dệt may của Hoa Kỳ giảm đến 12.71% và hàng nhập từ hầu hết các nước xuất khẩu lớn đều giảm ( từ Hồng Kông giảm 21%, từ Indonesia giảm 2.9% , từ Thái Lan giảm 25.61% từ Ấn Độ giảm 7.65%).Tuy nhiên, hàng dệt may Việt Nam xuất vào thị trường này vẫn tăng 18 % về lượng và chỉ giảm 4.5 % về kim ngạch.
Tại thị trường châu Âu - thị trường thu hút khoảng 20% kim ngạch xuất khẩu của ngành, các doanh nghiệp đã cố gắng tăng cường chất lượng và mở rộng dịch vụ hỗ trợ cho nhà nhập khẩu cũng như tuân thủ qui chế mới về an toàn cho người tiêu dùng, nhờ đó đã giữ được kim ngạch xuất khẩu 9 tháng đầu năm 2009 đạt xấp xỉ 1,25 tỉ USD, chỉ giảm 3,5% trong điều kiện nhập khẩu chung vào thị trường này giảm sút đến trên 11% so với cùng kỳ năm trước.
Tại thị trường Nhật - thị trường lớn thứ ba của ngành dệt may Việt Nam, thông qua Hiệp định hợp tác kinh tế Việt-Nhật EPA, các doanh nghiệp đã tăng cường hoạt động xúc tiến hợp tác đầu tư, thương mại với đối tác Nhật Bản. Nhờ đó kim ngạch xuất khẩu vào thị trường này không ngừng tăng trưởng (năm 2008 tăng 12% và 9 tháng đầu năm 2009 tăng 15,3 %) trong điều kiện nền kinh tế Nhật Bản cũng bị suy giảm nghiêm trọng.
Bên cạnh ba thị trường lớn đó, doanh nghiệp đã có nhiều nỗ lực để xúc tiến các thị trường mới với tinh thần “năng nhặt chặt bị”. Trong 9 tháng đầu năm nay hàng dệt may Việt Nam xuất khẩu vào Hàn Quốc tăng 50%, vào Ả Rập Xeut tăng 23%, vào Thụy Sĩ tăng 12,7% , vào các nước Asean tăng 7,8%...
Tại thị trường nội địa - nhiều doanh nghiệp đã tập trung đổi mới toàn diện chiến lược phục vụ cho người tiêu dùng. Đầu tư mạnh hơn vào nghiên cứu thị trường, thị hiếu, tăng cường công tác thiết kế thời trang và sản phẩm mới, tổ chức dây chuyền sản xuất chuyên biệt phù hợp, đẩy mạnh các hoạt động tiếp thị tại các thành phố lớn kết hợp với chương trình đưa hàng về nông thôn và tăng uy tín thương hiệu đã là những cố gắng trong việc thực hiện chiến lược lấy nội địa làm thị trường cơ bản để tồn tại và vượt qua suy thoái của nhiều doanh nghiệp.
Những nỗ lực có tính chiến lược đó đã giúp ngành dệt may đứng vững trong cơn bão suy thoái toàn cầu: Trong 9 tháng qua, về cơ bản sản xuất tương đối ổn định, công nhân đủ việc làm, tiêu thụ nội địa tăng trưởng trên 18%. Kim ngạch xuất khẩu tuy có giảm nhẹ 1% so với năm trước nhưng với kim ngạch 6,7 tỉ USD trong 9 tháng và dự kiến 9,2 tỉ USD năm nay, dệt may đã trở thành ngành kinh tế xuất khẩu lớn nhất nước.
Với trên 360 doanh nghiệp được giới thiệu, 67 doanh nghiệp đã vào vòng chung khảo và chương trình đã bình chọn các danh hiệu tiêu biểu năm 2009 cho 61 doanh nghiệp. 61 doanh nghiệp này đã chiếm 18% doanh số tiêu thụ nội địa và 20 % kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành trong năm 2008.
Khó khăn nhưng vẫn tăng trưởng
Qua khảo sát và bình chọn các doanh nghiệp lần này chúng tôi vui mừng nhận thấy:
1/ Hiệu quả kinh doanh các doanh nghiệp vẫn đạt khá tốt trong bối cảnh kinh doanh có nhiều diễn biến bất lợi. Với mức lợi nhuận đạt 110 tỉ, Liên doanh Coast Phong phú là đơn vị có lợi nhuận lớn nhất toàn ngành trong năm 2008. Các Công ty may Đồng Tiến, May Hưng Yên, May Đại Việt có tỉ suất lợi nhuận/vốn đạt trên 100%, có đến 18/ 61 doanh nghiệp được bình chọn có tỉ suất đạt trên 40%, còn lại là các đơn vị có tỉ suất trên 20%.
2/ Tuy tăng trưởng kinh doanh và tăng trưởng xuất khẩu bình quân đạt thấp hơn năm trước, nhưng chất lượng tăng trưởng có bước phát triển tốt thể hiện qua tỉ trọng xuất FOB tăng bình quân từ 47% năm 2007 lên 56% trong năm 2008. Doanh nghiệp có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất là Hansoll Vina với kim ngạch 240 triệu USD. Các doanh nghiệp có kim ngạch từ 100 triệu trở lên là Tổng Công ty May Việt Tiến, Tổng Công ty May Nhà Bè, Công ty Cổ phần Sài Gòn 3.
3/ Số lượng doanh nghiệp đầu tư và thành công tại thị trường nội địa gia tăng. Tổng Công ty Phong Phú có kim ngạch tiêu thụ nội địa trên 1.500 tỉ. Hệ thống bán lẻ Vinatex Mart đã đạt kim ngạch gần 1.000 tỉ, Dệt Việt thắng 650 tỉ, May Việt Tiến 460 tỉ... là những đơn vị tiêu thụ nội địa có qui mô lớn nhất trong ngành. Rất nhiều đơn vị mà thương hiệu sản phẩm và hệ thống cửa hàng của họ đã lan tỏa khắp nước như Việt Tiến, Nhà Bè,Việt Thắng, Thái Tuấn, An Phước, Sanding, Foci, Vera, Wow, F House, Nino Maxx... Nhiều thưong hiệu cao cấp như Sanciaro, Mantana, M10, N&M... đang xuất hiện cùng với những thương hiệu nổi tiếng nhất thế giới như Louis Vuiton, Mango, Esprit, Burberry , Bosnia… đang có mặt tại thị trương Hà Nội và TP.HCM...
4/ Những yếu tố quan trọng trong cạnh tranh xuất khẩu hiện nay và cả trong thời gian tới như xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, bảo vệ môi trường, an toàn cho người sử dụng, áp dụng IT và công nghệ mới... đã được hầu hết doanh nghiệp tham gia bình chọn quan tâm.
5/ Có nhiều doanh nghiệp đã xem việc nghiên cứu sản xuất và tung ra thị trường những sản phẩm có tính khác biệt cao như là một yếu tố để tăng hiệu quả kinh doanh và tăng năng lực cạnh tranh trong điều kiện hiện nay. Điều rất đáng mừng là bên cạnh sự khác biệt về kiểu dáng và thiết kế thời trang, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư tạo sự khác biệt sâu hơn về công năng sản phẩm. Điển hình như vải chống cháy, quần áo và khẩu trang chống virus của Co Mo, sản phẩm chống nhăn của của Việt Thắng, sợi và vải chống tĩnh điện, chống UV của Dệt Thành Công, vải mành sản xuất vỏ xe du lịch của Dệt Công nghiệp Hà Nội, áo quần chống nhiễm từ của May Đồng Nai... Một số doanh nghiệp khác lại đầu tư sản xuất nguyên liệu và sản phẩm thân thiện môi trường như khăn sợi tre của Gia dụng Phong phú, sản phẩm tơ tằm nhuộm bằng cây lá thiên nhiên của Toàn Thịnh...
Cơn bão suy thoái kinh tế toàn cầu hiện nay đang có dấu hiệu suy giảm. Kinh tế thế giới và đặc biệt là kinh tế nước ta đang hồi phục và tăng trưởng. Doanh nghiệp ngành dệt may đã và đang chuẩn bị tích cực cho thời kỳ đầu tư phát triển. Hướng về mục tiêu xuất khẩu 10,5 tỉ USD năm 2010 và 16-18 tỉ USD năm 2015 với sản phẩm có hàm lượng giá trị nội địa cao hơn, có tính thời trang hơn và có giá trị gia tăng cao hơn, các doanh nghiệp tiêu biểu đã được bình chọn hôm nay chắc chắn sẽ là những đơn vị hạt nhân cùng với cả ngành phát huy tốt nhất những định hướng năng lực cạnh tranh đó để phát triển.
Ông Lê Quốc Ân
Chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam
Trưởng Ban Giám khảo cuộc bình chọn / vietnamtextile.org
Newer news items:
- Bảo vệ nhãn hàng - Bảo vệ người tiêu dùng
- Avery Dennison giới thiệu thiết bị in đa năng
- Tránh viễn cảnh “cả dân tộc chỉ biết đạp máy khâu”
- Một số các tiêu chuẩn quốc tế áp dụng cho thị trường Châu Âu
- Kỳ vọng xuất khẩu dệt may vào Nhật Bản
Older news items:
- Dây băng dệt đàn hồi chống nhăn mới của Avery Dennison
- Những quy tắc xuất xứ của ngành dệt may
- Thời trang nội đang bật dậy
- Ứng phó với rào cản xuất khẩu
- Hội chợ thời trang Fashion 2009
